Slechts één gekleurde wereld

3cnoezplfx

Gespreksstof voor dagen toen ik aan opa vertelde dat ik eindelijk maar toch Het Achterhuis van Anne Frank gelezen had. Ik vertelde opa dat ik er tijdens het lezen achter kwam hoe verschrikkelijk weinig ik eigenlijk weet over de Tweede Wereldoorlog en dat ik me vervolgens weer verbaasde over dit besef. Ik groeide op met opa’s en oma’s als grote idolen, met de ontbrekende gedachte dat ook zij ooit kinderen waren op dezelfde wereld als de mijne. Laat staan kinderen in de oorlog. Het is zelfs kortgeleden toen ik me realiseerde dat de mensen vroeger ook in kleur leefden en niet in zwart-wit of sepia. Dat mensen spraken met gewone stemmen en niet allemaal zo’n Elfstedentocht-radio-stem hadden.

Opa is geboren in 1929 en kan zich de oorlog nog als de dag van gisteren herinneren. Hij legde uit dat de spanning en angst voor een eventuele oorlog toenamen, maar dat er nog altijd een sprankje hoop was dat Nederland net als tijdens de Eerste Wereldoorlog “overgeslagen” zou worden. In de nacht van 10 mei werden opa en zijn familie wakker door massa’s overvliegende straaljagers en een oorverdovende knal: het opblazen van de Vechtbrug. Opa’s vader keek opa (toen 10 jaar oud) aan en zei: “Ja jongen, de oorlog is begonnen”.

Ook hier zie ik voor me dat alles in die tijd zich in het zwart-wit afspeelde. De enige indrukken die ik heb van deze tijd, zijn namelijk indrukken verkregen uit boeken en films. Het verleden lijkt verder weg dan ooit, met de oorlog als een klein donker balkje op een sepia
tijdlijn van tal van ellendige irrealistische tijdperken. In augustus van dit jaar stond ik in de bergen naar een roze, gele, oranje, vuurrode zonsondergang te kijken toen ik me realiseerde dat diezelfde zonsondergangen zich ook vroeger al voordeden. In dezelfde heldere kleuren. Nooit in het zwart-wit.

Met dit besef hoorde ik gisteren de verhalen van opa aan. Dat stoelen van Joodse kinderen in opa’s klas op een morgen leeg bleven en hoe opa’s moeder boodschappen ging doen en zag hoe Joodse kennissen meegenomen werden naar een nog onbekende bestemming. Dat opa met vriendjes in het weiland naar de hemel lag te staren waar brandende straaljagers doorheen suisden, terwijl hij dacht aan de hopeloze jonge inzittendedsc_1668 die geen kant op kon. Continue vervaagde het zwart-witte beeld in mijn hoofd, door het nieuwe besef dat al deze dramatische
dingen gewoon gebeurden in een kleurrijke wereld. In een wereld vol adembenemende uitzichten en zonsondergangen. In een jeugd vol kattenkwaad en plezier. In exact dezelfde wereld als die van mij.

Opa legde het ontstaan en toenemende populariteit van de NSB uit. Hoe vele boeren in Nederland het slecht hadden voor en tijdens de oorlog. Wat Hitler deed voor de Duitse werkgelegenheid was bewonderingswaardig. In tijden van recessie is er simpelweg vraag naar drastische veranderingen en dat is exact wat de NSB beloofde. Pijnlijk vergelijkbaar met de huidige maatschappij. Ook opa maakt zich zorgen over de populariteit van extremistische figuren als Geert Wilders en Donald Trump. Op geen manier mogen deze mannen vergeleken worden met Hitler, maar het opzwepen van het volk en het stimuleren van haat en diversiteit is beangstigend. De wanhopige vraag naar verandering door het volk des te meer…

Het is triest om te realiseren wat onze opa’s en oma’s hebben meegemaakt. Het is triest je te realiseren dat de wereld niets veranderd is. Integendeel. Toch vond ik het mooi om te zien dat opa ook kon opleven tijdens het vertellen van al deze tragedie. Hoe die vol trots sprak over “onze jongens” die zo hard vochten ondanks de achterstallige berusting en bewapening van het Nederlandse rijk, waar wij als land tot op de dag van vandaag niet van geleerd lijken te hebben. “Die jongen van Havelaar. Oh wat heeft die hard gevochten voor ons. Zo’n harde vechter! Altijd bezig met het verzet.” En de bewondering over zijn meest gewaardeerde politicus allertijden Winston Churchill: “Wat heeft de wereld veel aan die man te danken. Als hij er niet geweest was, had ons leven er een stuk minder uitgezien”. Met een lach vertelde hij hoe zo’n mooie jeugd hij wel niet gehad heeft. “Kattenkwaad uithalen doen ze nu bijna niet meer he? Zo jammer. Wij speelden oorlogje in de oorlog. Legden landgraven aan in het bos en groeven professionele valkuilen”.

Mijn opa’s en oma’s zijn allemaal prachtig getalenteerde verhalenvertellers. Uren kunnen ze vertellen en uren kan ik hiernaar luisteren. Soms kijk ik documentaires of lees ik boeken over zogenaamde “helden” en zit ik weer even vol energie, inspiratie en motivatie. Echter, na een dergelijk gesprek zoals gisteravond zie ik dat diezelfde kracht, levenservaring en wijsheid in mijn bloedeigen opa zit! En reken maar dat inspiratie en positieve energie nóg krachtiger zijn, zodra deze worden bijgestaan door een sterk gevoel van trots.

Gemixte gevoelens had ik tijdens het besef van slechts één wereld. Eén gekleurde wereld. De Tweede Wereldoorlog is mijn wereld en helaas is ruim 70 jaar later de IS mijn wereld. Daarentegen was Churchill ook mijn wereld, net als zonsondergangen mijn wereld zijn en noem ik naast Nelson Mandela gewoon mijn eigen opa als onderdeel van mijn wereld. En hoe zo’n gave wereld is dát?

Sylvesthers logo


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s